Những câu hỏi thường gặp về hàm giả, răng giả

1/ Trong lúc chờ làm hàm giả thì trong miệng không có răng phải làm thế nào?
Hiện nay, với kỹ thuật nha khoa tân tiến, các bác sĩ sẽ lấy dấu trước khi nhổ răng và làm hàm giả cho bạn trước. Ngày làm xong hàm bác sĩ mới hẹn bạn đến nhổ răng và lắp hàm ngay sau đó. Bạn sẽ không có một ngày nào trống răng cả.

 

2/ Nếu tôi không thể thích nghi với hàm giả thì phải làm thế nào?
Khi vừa mang hàm giả bạn sẽ cảm thấy vướng cộm, khó chịu, thậm chí hơi đau do hàm giả tì vào nướu và răng thật, có trường hợp có thể bị loét hoặc trầy một ít niêm mạc, giảm cảm giác ăn uống, phát âm khó khăn, nước bọt tiết ra nhiều. Một số trường hợp nhạy cảm còn có cảm giác căng thẳng, buồn ôn, đau cơ, đau khớp, bứt rứt trong người. Tất cả những cảm giác này sẽ giảm dần vào mất hẳn sau một đến vài tuần. Tuy nhiên, nếu hàm giả làm đau niêm mạc, cộm nhiều, đau nướu, trầy lưỡi cần phải quay trở lại phòng khám cho bác sĩ điều chỉnh trên hàm giả. 

 

3/ Vậy thông thường phải bao lâu mới quen với hàm tháo lắp?
Việc thích nghi với một cái gì đó trong cơ thể tùy thuộc từng người. Có người cảm thấy quen ngay trong tuần lễ đầu nhưng cũng có người mất hàng tháng mới quen được. Tuy nhiên thời gian trong bình là 2 - 3 tuần để quen với hàm giả. Khi đã quen với hàm giả, bạn sẽ thấy bình thường, và thậm chí còn thấy trống trải khi không mang hàm.

4/ Cách sử dụng hàm giả như thế nào là đúng? 
Thời gian đầu, bạn nên mang hàm giả cả ngày lẫn đêm để giúp rút ngắn thời gian thích nghi. Phản ứng đau và trầy xước niêm mạc chút ít chắc chắn có, nếu bạn phát hiện phần nào của hàm giả ma sát vào miệng hoặc nướu gây đau có thể chỉ cho bác sĩ để mài chỉnh. 
Sau khi quen với hàm bạn nên tháo hàm ra khi ngủ. Vệ sinh hàm sạch sẽ đúng hướng dẫn và ngâm hàm vào một cái hộp nhựa hoặc một ly nước sạch. Việc tháo hàm ra khi ngủ giúp các răng thật còn lại nghỉ ngơi và không bị sâu.
Khi tháo lắp hàm, thao tác phải nhẹ nhàng, cẩn thận theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu bạn cảm thấy đau hoặc khó khăn khi tháo lắp hàm, hãy quay trở lại nha sĩ để được hướng dẫn lại hoặc mài chỉnh. Không cố quá sức lắp vào cho bằng được sẽ làm hư hàm và tổn thương răng thật. Cũng không nên tự ý nắn chỉnh hàm giả và vặn xoay các móc.

5/ Cách vệ sinh và giữ gìn hàm giả thế nào?
Nếu bạn có thói quen không đeo hàm khi ngủ mỗi tối, khi tháo hàm ra, bạn nên chải vệ sinh hàm cho sạch hết mảng bám thức ăn và đặt hàm vào trong một ly nước hoặc bọc trong một chiếc khăn mềm để tránh không làm rơi hoặc đè lên gây gãy vỡ hàm. 
Cách vệ sinh hàm giả: Đầu tiên tháo hàm giả ra và rửa sạch các mảng thức ăn dính trong hàm dưới vòi nước, sau đó mới dùng bàn chải đánh răng chải thao tác như khi chải răng thật. Lưu ý, dù là hàm giả nhưng cũng cần chải thật nhẹ tay, để tránh làm trầy xước hàm. Có thể chải bằng kem đánh răng hoặc xà phòng rửa tay nhẹ, không sử dụng các xà phòng có tính tẩy và ăn mòn mạnh, sẽ làm hư hàm.
Hàm giả khi không mang nữa tốt nhất luôn ngâm trong nước sạch để tránh bị khô có thể làm biến dạng hàm.

 

6/ Chế độ ăn uống thế nào khi mang hàm giả ?
Đối với hàm giả có khung bằng kim loại, khung nhựa, hàm chỉ mang vài răng thì việc ăn uống gần như là bình thường. Bạn chỉ cần lưu ý đừng cắn thức ăn quá dẻo hoặc quá cứng bằng phần răng giả trên hàm giả.
Đối với hàm giả chỉ có lớp nền bằng nhựa hay hàm giả toàn bộ, bạn cần nhiều thời gian và công sức hơn để thích nghi. Sau khi làm quen với việc giữ hàm giả cố định trong miệng, bạn bắt đầu tập làm quen với việc ăn uống cho hàm giả này bằng việc ăn thức ăn mềm, nhai đều hai bên (lưu ý không tập thói quen nhai phía trước) và nhai chậm. Dần dần, bạn sẽ ăn được thức ăn bình thường. Và cũng lưu ý tránh an8n thức ăn quá dẻo hoặc quá cứng.

Sau thời gian làm quen hàm giả mà bạn vẫn thấy việc ăn nhai của mình không bình thường, thức ăn không nhuyễn hoặc hàm giả sụt sụt cần báo ngay cho bác sĩ để điều chỉnh.

7/ Mang hàm giả có ảnh hưởng gì đến giao tiếp, có gặp khó khăn khi phát âm?
Ngoại trừ giai đoạn đầu chưa quen với hàm giả, còn lại một hàm giả tốt là phải bảo đảm không ảnh hưởng nhiều đến việc ăn nhai và phát âm. Các hoạt động nói cười đôi khi cũng làm xô lệch hàm. Khi hàm bị lệch hoặc bật ra, các bạn cắn nhẹ hai hàm rồi nuốt nhẹ, hàm sẽ tự vào lại đúng vị trí. 

Khi đã quen lấu với hàm giả mà vẫn gặp khó khăn khi ăn uống và phát âm thì chắc chắn hàm giả của bạn có vấn đề cần phải được chỉnh sửa. Hãy quay trở lại bác sĩ để được thăm khám.

8/ Mang hàm giả lâu ngày trong miệng có gì thay đổi không?
Cấu trúc miệng và xương của mỗi người thường thay đổi theo thời gian và sẽ ảnh hưởng đến hàm giả. Mang hàm một thời gian dài sẽ thấy hàm lỏng dần ra do tình trạng tiêu xương hàm. Hàm lỏng gây cảm giác bất an khi nghĩ hàm có thể sẽ bị rơi ra; nói cười bất tiện vì không tự tin. Hàm giả lỏng lâu ngày còn thúc đẩy sự tiêu xương nhanh hơn. Khi thấy hàm giả bị lỏng cần đến ngay bác sĩ để chỉnh lại kịp thời. 

9/ Tôi có thể tự chỉnh sửa hàm giả không?
Tuyệt đối không nên tự chỉnh hàm giả, vì nếu bạn chỉnh xong vẫn không được, chỉnh sửa sai có thể làm biến dạng hàm và bác sĩ không thể chỉnh lại được nữa. Bạn sẽ phải làm lại hàm giả khác rất tốn kém. Khi thấy hàm giả có vấn đề, hãy chịu khó đến gặp bác sĩ để được khắc phục đúng cách. 

10/ Khi mang hàm giả, nên có chế độ chăm sóc răng miệng thế nào? 
Đối với người mang hàm giả, cần phải dành nhiều thời gian và kỹ lưỡng hơn trong việc chăm sóc răng miệng. Chú ý vệ sinh kỹ những răng mang móc, những chiếc răng này dễ mang theo mảng bám và cặn thức ăn giữa móc và răng cả ngày. Nguy cơ sâu răng và viêm nướu cao hơn các răng ở vị tri khác. 
Ngoài ra, kết hợp chế độ ăn nhiều rau xanh, chất xơ và phomai thay cho bánh kẹo ngọt, hạn chế các loại nước ngọt cũng giúp giảm sâu răng.

11/ Keo dán hàm dùng để làm gì?
Keo dán hàm được bác sĩ chỉ định sử dụng dùng để cố định hàm trong miệng cho một số trường hợp hàm giả đã vừa khít nhưng không bám dính vào miệng được do tính chất nước bọt hoặc nền hàm nhỏ...
Lưu ý keo dán hàm không được dùng trong trường hợp hàm giả cũ lâu năm bị lỏng, vì khi này hàm lỏng là do tiêu xương, cần đến bác sĩ để kiểm tra và có giải pháp khác phù hợp chứ không nên tự động mua keo dán, vì dùng hàm lỏng lâu ngày làm tình trạng tiêu xương diễn ra nhanh hơn. 

12/ Khi nào thì nên thay hàm giả mới?
Thông thường hàm giả có tuổi thọ 3- 5 năm, sau đó hàm giải thường lỏng do xương bị tiêu, nếu tiếp tục mang sẽ làm tiêu xương nhiều hơn. Nếu sau thời gian đó, thấy hàm bị lỏng nên đến bác sĩ để được khắc phục. Nếu hàm bị lỏng nhưng các răng còn tốt, các bác sĩ sẽ chỉ đệm hàm hoặc thay nền hàm. Nếu hàm bị lỏng và các răng trên đó bị mòn hoặc hư hỏng, cần phải làm lại hàm mới.

 

13/ Nếu mang hàm giả toàn bộ, tôi chỉ cần vệ sinh hàm giả, không cần đánh răng nữa phải không?
Nếu mang hàm giả toàn bộ, thì sau mỗi bữa ăn hoặc tối trước khi đi ngủ, tháo hàm giả ra rửa sạch nước và thức ăn đọng lại trên đó rồi dùng bàn chải chải sạch các kẽ nhỏ cho đảm bảo không còn mảnh thức ăn nào lưu lại trên hàm. Sau đó, dùng một chiếc bàn chải mềm khác chải nhẹ nướu trong miệng, lưỡi và dùng nước súc miệng để làm sạch cả vòm họng. Sau đó, mang hàm giả trở vào nếu là buổi sáng, hoặc ngâm hàm giả vào ly nước sạch nếu là buổi tối.
Việc dùng bàn chải mềm chải sạch nướu và lưỡi không những giúp cho miệng sạch thức ăn thừa mà còn như động tác massage giúp máu lưu thông tốt hơn, giúp nướu và miệng khỏe mạnh.

14/ Vậy dùng toàn bộ hàm giả có cần phải đi khám răng, lấy vôi răng định kỳ không?
Việc đi khám răng định kỳ 6 tháng/lần rất quan trọng dù bạn còn răng đầy đủ hoặc đang mang hàm giả. 
Khi bạn mang hàm giả, thì việc khám định kỳ giúp bác sĩ kiểm tra được hàm giả còn tốt, còn khít sát hay không, các răng trên hàm có bị mòn nhiều không, và các răng trụ được móc các móc sắt vào có bị sâu, bị tổn thương hay không để có hướng điều trị kịp thời ngay khi còn sớm. Nếu đeo một hàm giả không phù hợp lâu trong miệng sẽ gây tổn thương miệng và nướu ngày một nhiều, tình trạng tiêu xương đẩy nhanh. Răng trụ bị sâu lâu ngày không phát hiện khi bị sâu nặng không cứu được sẽ phải nhổ bỏ, khi đó không còn răng trụ cho hàm giả tựa vào nữa.